Werkwijze gemeenteraad

In de Hellevoetse gemeenteraad zitten 25 raadsleden die bijna allemaal ook nog een ‘gewone’ baan hebben. Van de 25 raadsleden zijn er zes vrouwen en negentien mannen.

U vraagt zich misschien af waarom er in Hellevoetsluis 25 raadsleden zijn. Het aantal raadsleden hangt af van het aantal inwoners van de gemeente. De 25 raadsleden zijn lid van een van de zes politieke partijen.

De raad vergadert bijna elke maand, meestal op de laatste donderdag van de maand. Tijdens de raadsvergadering nemen de fracties standpunten in en worden beslissingen genomen. De raadsvergaderingen worden door de raad voorbereid in een commissievergadering. In deze commissievergaderingen kunnen extra vragen gesteld worden en delen de raadsleden informatie.

Taken

Raadsleden hebben drie taken.

Vertegenwoordigen van ... u! 

De gemeenteraad is de volksvertegenwoordiging van de gemeente. Dat betekent dat de raad luistert naar de ‘geluiden’ uit de samenleving en daar rekening mee houdt bij het nemen van besluiten. Wanneer u een vraag wilt stellen of een onderwerp onder de aandacht wilt brengen, kunt u zelf contact opnemen met een of meerdere raadsleden. Ook kunt u aan het begin van commissievergaderingen aandacht vragen voor een onderwerp. Dat noemen we inspreken. Daarvoor geldt een aantal spelregels. De griffie kan u verder helpen. De raad kan ook zelf bijeenkomsten organiseren om in contact te komen met inwoners en daar te horen wat hun mening is over bepaalde zaken.

Beleid bepalen

Als algemeen bestuur van de gemeente bepaalt de raad in grote lijnen wat er moet gebeuren. Door wetten en regels, maar ook de geluiden uit de samenleving mee te nemen en ‘af te wegen’, komt de raad tot bepaalde besluiten. Daarmee bepaalt de raad de kaders waarbinnen het college als dagelijks bestuur van de gemeente, het beleid moet uitvoeren. U kunt dan denken aan financiële kaders, zoals beschikbare budgetten in de begroting, maar ook aan verordeningen (gemeentelijke wetten). De gemeenteraad kan een plan goedkeuren, verwerpen of veranderen (amenderen). Ook kan de gemeenteraad zelf initiatief nemen om een plan te maken.

Controleren

Degene die beleid bepaalt, wil op een gegeven moment ook weten of het goed wordt uitgevoerd. Dat geldt ook voor de gemeenteraad. Als het college van B&W met de uitvoering bezig is, controleert de gemeenteraad of het college het beleid goed en binnen de kaders uitvoert. Maar hoe controleert de gemeenteraad dat dan eigenlijk? Het college stuurt de raad voorstellen en rapportages, waarin de raad kan lezen wat het college doet en nog gaat doen. Op die manier controleert de gemeenteraad het werk van het college. Als er iets niet duidelijk is, kan de raad extra vragen stellen aan het college. Als dat nodig is, kan de raad zelf een onderzoek instellen.

Instrumenten van de gemeenteraad

Om deze drie taken goed uit kunnen voeren, kunnen de raadsleden een aantal instrumenten gebruiken.

Motie en amendement

Voordat de gemeenteraad over een voorstel stemt, is er meestal een debat. Aan het eind van het debat stemt de raad over het onderwerp. Dan wordt duidelijk wat de raad er in meerderheid van vindt. De stemming kan gaan over het voorstel waarover in het debat is gesproken. Raadsleden kunnen echter ook een motie of amendement indienen. In een motie vragen een of meer raadsleden aan de gemeenteraad in te stemmen met een uitspraak of opvatting die zij in de motie hebben opgeschreven. Met een amendement geeft de raad de wijzigingen aan die zij in het besluit opgenomen willen zien.

Schriftelijke vraag

Een raadslid kan schriftelijke vragen stellen over feiten of omstandigheden waarover hij graag een uitspraak van het college wil krijgen.

Interpellatie

Met een interpellatie kan een raadslid inlichtingen van het college of de burgemeester vragen over een onderwerp dat niet op de agenda staat. Eventueel kan via een motie een uitspraak van de raad worden verkregen.

Enquête

Bij het controleren van het college kan elk raadslid een voorstel doen om een onderzoek te starten naar het werk van het college. De enquête is een zwaar middel. Hij wordt dan ook alleen gebruikt bij belangrijke onderwerpen.

Initiatiefvoorstel

Elk raadslid kan zelf een voorstel schrijven over een onderwerp. Dat noemen we een initiatiefvoorstel. De gemeenteraad bespreekt het voorstel en stemt er daarna over. Zo kan een raadslid (of groep van raadsleden) een uitspraak van de gemeenteraad vragen over een onderwerp dat dit raadslid belangrijk vindt.